Ev hanımlarının el emekleriyle kendilerini ifade ettikleri güzel uğraşlardan ve bazen de bir iş alanı haline gelen tığ oyası, ev dekorasyonunda kullanılan ürünleri ortaya çıkarmaktadır. Eski dönem çeyizlerinden günümüze kadar aktarılan tığ oyası hala birçok yöntemle gerçekleştirilmektedir. Birçok farklı çeşidi olan tığ oyası modellerinden kendinize en kolay geleni seçerek hobi olarak gerçekleştirebilir, kendinizi geliştirebilirseniz ürünlerinizi satarak bir gelir kapısı haline dahi getirebilirsiniz. Peki tığ oyası nedir, nasıl yapılır, çeşitleri ve yöntemleri nelerdir? Sizler için derledik;
Tığ oyası bilhassa ev hanımlarının sabır ve emekle oluşturduğu ince işçilik gerektiren geleneksel bir el sanatıdır. Tığla yapılan motifler genellikle ipek veya pamuklu ipliklerle işlenir ve çeşitli boncuklar, taşlar, pullar gibi aksesuarlarla süslenerek oluşturulur. Tığ oyası yüzyıllardır süregelen bir gelenek olarak hem dekoratif hem de işlevsel amaçlarla kullanılmaktadır. En çok yazma, örtü, şal gibi tekstil ürünlerinin kenarlarına işlenerek ticari alanda kullanılır. Geçmişten gelen güzel bir mirası yaşatırken, sizi de keyifli bir hobidir.
· Tığ: İnce tığlar (çoğunluk olarak 1.5 mm, 2 mm gibi) tığ oyası için uygundur. Tığ numarasını kullanacağınız ipliğin kalınlığına göre seçebilirsiniz.
· İplik: Tığ oyası için pamuklu ya da ipek iplikler kullanılır. Renk seçimi tamamen isteğinize bağlıdır.
· Boncuk, Pul, Taş (isteğe bağlı): Boncuk ya da taş gibi süslemeler tığ oyalarınıza hareket getirir. Mutlaka kullanmak zorunda değilsiniz ama farklı farklı tasarımlar yapmak istiyorsanız isteğinize bağlı olarak kullanabilirsiniz.
· Makası: Son dokunuşlar için kesme işini yapacak keskin bir makas.
Tığ oyası yapmaya başlamak için önce zincir çekmeyi öğrenmelisiniz. Zincir çekmek tığ oyasının temelini oluşturmaktadır. Tığı alıp bir ilmek yaparak zincir çekmeye başlayın. Zincirin uzunluğunu, yapmak istediğiniz motife göre ayarlayabilirsiniz.
Zincir kısmını yaptıktan sonra, ikinci adıma geçebilirsiniz. İlmek ve sıkı düğüm yapma. Zincir çektiğinizde her bir halkayı tığ ile geçirin ve sağlam bir şekilde yerleştirin. Motif yaparken, her bir motif için belirli bir sıra izlenir. Genellikle ilmekler ve dolgular kullanarak motiflerinizi oluşturursunuz. Boncuk eklemek isterseniz boncukları motiflerin arasına veya üzerine yerleştirebilirsiniz. Tığ oyası bitiminde, son dokunuşları yapmaya hazırsınız. Fazla ipi kesip düğüm atarak sağlamlaştırabilir ve gerekiyorsa ütüyle kırışıklıkları gidererek oyanızın son halini görebilirsiniz. Başlangıçta basit motiflerle başlayabilir zamanla daha çok teknik gerektiren modeller yaratabilirsiniz.
İlginizi Çekebilir: Haroşa Örgü Nasıl Örülür?
Tığ oyası diğer oya türlerine göre daha ince işçilik gerektirir. Özellikle yazma, şal, masa örtüsü gibi eşyaların kenarlarına işlendiğinde çok daha şık ve gösterişli bir görünüm sunacaktır. Tığ oyası, tığla yapılan işler olduğu için diğer oya türlerine göre daha dayanıklıdır. İplikler sıkı bir şekilde işlenir ve motifler sağlam bir yapıya sahiptir. Bu da demek oluyor ki tığ oyası ile yapılan ürünler çok daha uzun süre kullanılabilir. Yazma, örtü veya şal gibi günlük kullanımda olan eşyalarda tığ oyası uzun süre ilk günkü gibi güzel kalmaktadır.
Diğer oya türlerinde bazen uzun süreler alabilecek işler olabilmektedir fakat tığ oyası özellikle başlangıç seviyesinde bile hızlıca bir motifin ortaya çıkmasını kolay şekilde sunan işlerdendir. Çeşitli tekniklerle çalışarak kısa sürede güzel sonuçlar elde edebilirsiniz. Kolayca öğrenilebilen bir teknik olması da büyük bir avantajdır.
· Fıstıklı Oya
· Çiçekli Oya
· Beyaz İğne Oya
· Boncuklu Oya
· Kare Motif Oya
· Şelale Oya
· Yıldız Motifli Oya
· Karpuz Kabuğu Oya
· Düğüm Oya
Boncuklu tığ oyası diğer oya çeşitlerinden farkını içine eklenen boncuklarla gösterir ve tığ oyası yapanlar arasında en çok yapılan çeşittir. Boncuklar tığ işiyle yapılan motiflerin arasına ya da uç kısımlarına yerleştirilir. Çoğunluk olarak metal, cam ya da plastik boncuklar kullanılmaktadır. Renkli boncuklar kullanabileceğiniz gibi, beyaz veya şeffaf boncuklar da kullanabilirsiniz.
Yapımına başlamadan önce ihtiyacınız olan malzemeler; uygun boyutta bir tığ, pamuklu ip, boncuklar ve ince uçlu bir iğnedir. İlk adımda ipleri boncuklara geçirirsiniz. Sonrasında tığ ile zincir çekerek ve belirli aralıklarla boncukları yerleştirerek motifi oluşturursunuz. Boncukları tığa geçirirken düzgün bir şekilde yerleştirip simetrik bir görünüm elde etmeye dikkat etmenizi tavsiye ederiz. Tığ işinin sonlarına geldiğinizde bitişi yapmak için fazla ipi kesip sabitleyerek oyanızı tamamlayabilirsiniz.
Boncuklu tığ oyası en çok kullanılan çeşitlerden olmasının yanı sıra kendi içerisinde de birçok farklı çeşide sahiptir. Aşağıda bu çeşitleri ve bu çeşitlerin kendilerine has özelliklerini görebilirsiniz.
Bu model klasik dantel tığ işi motiflerinin arasına boncuklar eklenerek yapılır. Dantel görünümü boncuklarla birleştirilerek yapılmaktadır. Özellikle yazmalar ve şallar için çokça kullanılır.
Fırfırlı tığ oyası ince bir şekilde örülen fırfırlarla oluşturulur. Boncuklar fırfırların uç kısımlarına eklenir ve hem hareketli hem de çok şık bir ürün ortaya çıkarmanızı sağlar.
Çiçek motifleriyle yapılan tığ oyaları boncuklar eklenerek daha da güzel, gösterişli ve fark yaratan bir oya olur. Eski dönemlerden beridir sık bir şekilde kullanılan modellerden bir tanesi olarak karşımıza çıkmaktadır.
İğne oyası tekniğiyle yapılan boncuklu modeller de oldukça revaçta olan, özellikle eskiden günümüze gelmiş bir modeldir. Geleneksel olarak çeyizlerde çok fazla kullanılır. İnce iğne ile yapılan oyaların arasına küçük boncuklar yerleştirilerek yapılmaktadır.
Özellikle şık ve sade bir anlayışı benimsemiş biriyseniz beyaz boncuklu tığ oyası tarzınıza uygun olacaktır. İnce beyaz iplerle yapılan bu model yazmalar veya gelin başı örtüleri gibi zarif kumaşlarla çok çok uyumludur.
Düğüm boncuklu oya modeli klasik tığ işi düğümlerine boncuk ekleyerek yapılan bir tekniktir. Boncuklar düğümlerin içine veya etrafına yerleştirilir, bu da modeli daha özgün bir hale getirmektedir.
Çoğunluk olarak yazmalarda kullanılan yıldız motifli boncuklu oya modern ve gelenekseldir. Yine eskiden günümüze ulaşmış çeşitlerden bir tanesidir. Çeyizlerde ve günlük olarak kullanılabilecek ürünlerde sık sık rastlarız.
Yazma, tülbent, şifon ve ince pamuklu kumaşlarla çok iyi uyum sağlar. Ağır kumaşlar yerine daha hafif dokular kullanmanızı öneririz.
Tığ oyası yaparken ip koparsa kopan yerden düğüm atarak devam edebilirsiniz. Alternatif olarak kopan ipi geriye doğru birkaç ilmek sökerek sağlam bir noktadan yeniden bağlayabilirsiniz.
Boncuklu tığ oyaları ütülenebilir ama doğrudan sıcak ütü ile temas ettirmemelisiniz. Bir tülbent veya ince bir kumaş koyarak düşük ısıda ütüleyebilirsiniz.
İnce uçlu iğne kullanarak ve boncuk aparatı ile geçirebilirsiniz. Boncukların deliği büyükse direkt olarak ipi boncuklardan geçirebilirsiniz. Çok küçük delikli boncuklar içinse özel boncuk iğneleri kullanabilirsiniz.
İlginizi çekebilir: Bebek Battaniyesi Örmek İçin İp Önerileri